Chủ doanh nghiệp nhỏ hay hỏi mình một câu: "Giờ khách hỏi ChatGPT trước khi gọi điện, vậy AI đang nói gì về mình?" Cách trả lời trung thực nhất là tự hỏi thử, ghi lại, rồi so với sự thật. Bài này là quy trình mình dùng cho một buổi kiểm tra như vậy, kèm bảng ghi chép để bạn chép về làm luôn.
Lưu ý trước: câu trả lời của AI đổi theo cách hỏi, theo thời điểm và theo tài khoản. Kết quả một buổi chỉ là ảnh chụp tại thời điểm đó, không phải điểm số cố định.
Bước 1: Chọn 4 nơi để hỏi
Mình thường hỏi ở bốn chỗ khách hay dùng: ChatGPT, Gemini, Perplexity và Google (xem có khung AI Overviews hiện ra không). Nếu khách của bạn dùng Copilot nhiều thì thay vào một chỗ. Mỗi nơi nên hỏi trong cửa sổ mới, không đăng nhập vào tài khoản đã từng nhắc tới doanh nghiệp, để câu trả lời ít bị lịch sử trò chuyện ảnh hưởng.
Bước 2: Viết 6 câu hỏi giống cách khách thật hỏi
Đừng chỉ gõ tên công ty. Khách thật hỏi theo nhu cầu, nên bộ câu hỏi nên có cả hai loại:
- Câu có tên: "[Tên doanh nghiệp] là ai, làm gì, ở đâu?"
- Câu có tên và giá: "[Tên doanh nghiệp] báo giá dịch vụ X khoảng bao nhiêu?"
- Câu có tên và độ tin cậy: "[Tên doanh nghiệp] có uy tín không?"
- Câu không tên, theo nhu cầu: "Nên thuê bên nào làm X ở [khu vực]?"
- Câu so sánh: "[Tên doanh nghiệp] và [đối thủ] khác nhau ở đâu?"
- Câu hỏi nghề: một câu khách hay hỏi trước khi mua, ví dụ "Làm X mất bao lâu?"
Sáu câu nhân bốn nơi là 24 câu trả lời. Mất khoảng 40 phút nếu chép tay cẩn thận.
Bước 3: Ghi lại đúng nguyên văn, không tóm tắt
Mỗi câu trả lời ghi một dòng. Mình dùng bảng như sau:
| Nơi hỏi | Câu số | Có nhắc tên không | Thông tin AI đưa ra | Đúng / Sai / Thiếu | Nguồn AI dẫn (nếu có) |
|---|---|---|---|---|---|
| ChatGPT | 1 | ||||
| Gemini | 1 | ||||
| Perplexity | 1 | ||||
| 1 |
Cột "Nguồn AI dẫn" quan trọng hơn ta tưởng. Perplexity và Google thường hiện link nguồn. Nhìn vào đó bạn biết AI đang lấy thông tin về mình từ trang nào: website, một bài báo cũ, một trang danh bạ chưa cập nhật hay hồ sơ của doanh nghiệp khác trùng tên.
Bước 4: Phân loại chỗ sai
Khi so với thông tin thật, các lỗi thường rơi vào năm nhóm. Đánh dấu từng dòng theo nhóm để biết sửa ở đâu:
- Không nhắc tên: AI không biết bạn tồn tại, hoặc biết nhưng không đủ cơ sở để gợi ý.
- Sai dữ kiện cơ bản: địa chỉ cũ, số điện thoại cũ, dịch vụ đã ngừng.
- Nhầm thực thể: lẫn với doanh nghiệp trùng hoặc gần trùng tên.
- Sai giá hoặc bịa giá: đưa ra con số không có trên bất kỳ trang nào của bạn.
- Thiếu điểm mạnh: nói đúng nhưng chung chung, không có gì để khách chọn bạn thay vì bên khác.
Bước 5: Đọc bảng để quyết định sửa gì trước
Nguyên tắc của mình là sửa từ gốc trước. Nếu phần lớn lỗi là sai dữ kiện hoặc nhầm thực thể, việc đầu tiên là thống nhất tên, dịch vụ, khu vực, người phụ trách và liên hệ trên website và các hồ sơ bên ngoài. Trang Giới thiệu thường là chỗ yếu nhất, mình đã viết riêng cách dựng trang Giới thiệu theo 6 khối để AI tóm tắt đúng.
Nếu AI bịa giá, thường là vì website không có trang giá rõ ràng nên AI phải đoán. Nếu Google không hiện trang của bạn trong AI Overviews, hãy kiểm tra trang đã được index chưa, vì Google chỉ dùng trang đủ điều kiện hiển thị trên Google Search làm nguồn. Còn nếu Perplexity hay ChatGPT không dẫn tới website, kiểm tra xem bot của họ có đọc được nội dung không, phần này có hướng dẫn trong bài kiểm tra AI crawler có đọc được site không.
Bước 6: Hỏi lại sau 4–6 tuần
Lưu lại bảng, giữ nguyên 6 câu hỏi và hỏi lại sau khi đã sửa. So hai bảng sẽ thấy dòng nào đổi từ "Sai" sang "Đúng". Đây cũng là cách đo mà nhóm Mạnh Digital dùng trong phần chẩn đoán SEO AI: bộ câu hỏi mẫu hỏi lại định kỳ, cộng với lượt truy cập từ chatgpt.com và perplexity.ai trong GA4.
Đừng kỳ vọng mọi dòng đều xanh. Không ai kiểm soát được câu trả lời của AI. Việc làm được là cho AI đủ dữ kiện đúng và nhất quán để có cơ sở nói đúng về bạn.