Phần lớn chủ doanh nghiệp đọc hợp đồng SEO theo thứ tự: giá, thời hạn, rồi ký. Những chỗ hay sinh tranh cãi về sau lại nằm ở các dòng ít ai đọc kỹ: thế nào là "xong việc", con số đo ở đâu, khoản nào phải trả thêm, muốn dừng thì mất gì.
Trước đây mình đã viết riêng về quyền sở hữu tài khoản và bàn giao khi dừng hợp đồng SEO. Bài này đi vào sáu điều khoản khác, mỗi điều khoản kèm một câu nên hỏi lại. Đây là góc nhìn của người làm SEO, không thay cho tư vấn pháp lý.
1. Nghiệm thu: thế nào thì tính là "xong"?
"Mỗi tháng 8 bài chuẩn SEO" chưa phải là đầu ra. Bài 600 chữ viết vội cũng là một bài, bài có nghiên cứu, ảnh thật và người duyệt chuyên môn cũng là một bài. Điều khoản dùng được nên ghi: tiêu chí đạt là gì, ai ký nghiệm thu, bao nhiêu ngày phải phản hồi, và nếu bên khách im lặng thì có tự động coi là đạt không. Dòng cuối này hay được cài sẵn mà ít ai để ý.
Hỏi lại: "Một bài, một đầu việc kỹ thuật được nghiệm thu theo tiêu chí nào? Không đạt thì sửa mấy lần?"
2. KPI: đo từ mốc nào, sai thì xử lý ra sao?
Nhiều hợp đồng có KPI nhưng thiếu mốc ban đầu. Không chốt số trước khi bắt đầu thì sáu tháng sau mỗi bên sẽ chọn một mốc có lợi cho mình. Nên ghi: số liệu ban đầu lấy ngày nào, nguồn đo là gì (Search Console cho hiển thị và lượt nhấp, GA4 hoặc phần mềm bán hàng cho form, cuộc gọi, đơn), và nếu mã theo dõi lỗi giữa chừng thì tháng đó tính thế nào.
Hỏi lại: "Nếu tracking hỏng hai tuần thì KPI tháng đó tính ra sao?"
3. Chi phí ngoài báo giá
Plugin trả phí, nâng gói hosting, công cụ nghiên cứu, ảnh bản quyền, bài PR, viết thêm ngoài định mức: mỗi khoản nhỏ, cộng lại có khi bằng một tháng phí dịch vụ. Trong 15 câu nên hỏi agency trước khi ký mà Mạnh Digital tổng hợp có hẳn một câu: hạng mục hoặc chi phí nào không nằm trong báo giá. Hỏi bằng văn bản, xin trả lời bằng văn bản.
Hỏi lại: "Khoản phát sinh nào cần tôi duyệt trước? Mức trần mỗi tháng là bao nhiêu?"
4. Nội dung: ảnh, AI và trách nhiệm khi sai
Ngoài chuyện nội dung thuộc về ai, còn hai chi tiết hay bị bỏ qua. Ảnh: tự chụp, mua bản quyền hay lấy trên mạng, có khiếu nại thì ai chịu. AI: dùng ở bước nào (dàn ý, nháp hay cả bài), ai kiểm chứng số liệu trước khi đăng. Dùng AI không có gì sai, nhưng biết nó nằm ở đâu thì bạn mới chọn được mức duyệt phù hợp, nhất là với ngành y tế, tài chính, pháp lý.
Hỏi lại: "Bài nào dùng AI có ghi chú không? Thông tin trong bài sai thì ai chịu trách nhiệm?"
5. Thời hạn tối thiểu và chấm dứt sớm
Hợp đồng 6 hay 12 tháng là bình thường, vì SEO cần thời gian. Nhưng nên đọc kỹ: báo trước bao nhiêu ngày thì được dừng, dừng sớm có bị phạt không, phí đã trả cho tháng chưa làm có được hoàn không, agency được quyền dừng khi nào. Điều khoản cân bằng thường cho cả hai bên dừng nếu bên kia vi phạm và không khắc phục trong thời hạn ghi rõ.
Hỏi lại: "Nếu sau ba tháng tôi muốn dừng thì tôi mất bao nhiêu tiền?"
6. Người phụ trách và nhịp làm việc
Bạn gặp trưởng nhóm lúc tư vấn, nhưng ai làm hằng ngày? Nên ghi vai trò người phụ trách kỹ thuật, nội dung và báo cáo, đổi người có báo trước không, tin nhắn được trả lời trong bao lâu, họp xem lại mỗi tháng hay mỗi quý. Thêm một dòng: chỉ số không cải thiện sau một mốc nhất định thì hai bên đổi chiến lược, giảm phạm vi hay dừng.
Hỏi lại: "Ai là người tôi liên hệ trực tiếp, họ nghỉ thì ai thay?"
Tóm lại trong một bảng
| Điều khoản | Câu hỏi một dòng |
|---|---|
| Nghiệm thu | Thế nào là xong, ai ký, bao lâu? |
| KPI | Mốc ban đầu ngày nào, nguồn nào? |
| Chi phí phát sinh | Khoản nào ngoài báo giá, trần bao nhiêu? |
| Nội dung | Ảnh, AI, sai thì ai chịu? |
| Chấm dứt | Dừng sớm mất bao nhiêu? |
| Người phụ trách | Ai làm, ai thay, phản hồi bao lâu? |
Nếu đang so nhiều đơn vị, nên làm bước này sau khi đã chuẩn hoá phạm vi báo giá (xem ghi chú ba chỗ làm hai báo giá SEO chênh nhau). Còn để chấm cả quá trình chọn đơn vị, từ audit, case study, KPI đến hợp đồng, có thể dùng bảng 100 điểm trong bài tiêu chí chọn agency SEO của Mạnh Digital. Hợp đồng và quyền sở hữu chỉ chiếm 10 điểm trong bảng đó, nhưng là phần khó sửa nhất sau khi đã ký.